Ara

1 Ayda 10 Kilo Vermek Mümkün mü? Sağlıklı ve Gerçekçi Yaklaşım Rehberi

İçindekiler

1 ayda 10 kilo vermek tartıda görülebilir, ancak sağlıklı kabul edilen hızın iki katından fazladır. Sağlık Bakanlığı’nın Türkiye Beslenme Rehberi (2015) haftada yarım kilo, en fazla 1 kilo kayıp hedeflenmesini önerir; bu, ayda yaklaşık 2-4 kilo eder. İlk haftalardaki hızlı düşüşün bir bölümü sudur ve çok hızlı kilo kaybı kas kaybı, safra taşı ve saç dökülmesi gibi risklerle ilişkilidir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerini tutmaz.

1 Ayda 10 Kilo Vermek Gerçekçi mi?

Aynı rehber hızlı kilo kaybından kaçınılmasını da önerir. NHS de haftada 0,5-1 kiloyu hedef olarak verir. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) de yavaş ve düzenli kilo vermeyi önerir. CDC’ye göre haftada yaklaşık 0,45-0,9 kilo (1-2 pound) verenler kilolarını daha kolay korur.

Bir ayda 10 kilo için haftada ortalama 2 kilodan fazla vermeniz gerekir. Bu, önerilen üst sınırın iki katından fazladır. Aşağıdaki tablo, resmî önerilere göre süreleri karşılaştırır.

Hedef Haftada 0,5 kilo hızla Haftada 1 kilo hızla 1 ayda bitirmek için
4 kilo Yaklaşık 8 hafta Yaklaşık 4 hafta Haftada 1 kilo
10 kilo Yaklaşık 20 hafta (5 ay) Yaklaşık 10 hafta (2,5 ay) Haftada 2 kilodan fazla

Genel kilo verme hızını ve sizi etkileyen etkenleri 1 ayda kaç kilo verilebileceğini anlattığımız yazıda bulabilirsiniz. Daha yakın bir hedef düşünüyorsanız 1 ayda 5 kilo vermek normal mi yazımız size uygun olabilir.

İlk Haftalarda Tartı Neden Hızlı Düşer?

Vücut, karbonhidratı başta karaciğerde ve kaslarda glikojen olarak depolar. Kreitzman ve arkadaşlarına göre glikojen, kendi ağırlığının üç-dört katı suyla birlikte depolanır. Diyetin ilk günlerinde bu depolar kullanıldıkça su da kaybedilir ve tartı hızla düşer.

Bu düşüş, yağ kaybının aynı hızla süreceği anlamına gelmez. Hall ve Kahan’ın derlemesine göre kilo verme çoğunlukla başta hızlıdır, birkaç ay sonra yavaşlayıp durur ve sonra kilolar yavaş yavaş geri gelebilir. Aynı derleme, her 3.500 kalorilik açığın düzenli olarak yaklaşık yarım kilo (1 pound) kayıp getireceği hesabının eskidiğini belirtir.

Çok Hızlı Kilo Vermenin Riskleri

Türkiye Beslenme Rehberi 2022, kısa sürede hızlı kilo kaybı sağlayan çok düşük enerjili şok diyetleri sağlık için risk oluşturabilecek diyetler arasında sayar. Riskler yalnız tartıyla ilgili değildir:

  • Kas kaybı: Rehbere göre günde 200-800 kalorilik çok düşük enerjili diyetler genellikle kas kaybıyla sonuçlanır ve besin öğeleri yönünden dengesizdir.
  • Dinlenme metabolizmasında düşüş: Fazla kilolu ve obez 42 kişilik küçük bir randomize çalışmada iki kilo verme hızı karşılaştırıldı. Kilosunun en az yüzde 5’ini beş haftada verenlerde yağsız kütle ve dinlenme metabolizma hızı daha çok azaldı. Aynı kaybı on beş haftada verenlerde ise yağ kütlesi daha çok azaldı.
  • Safra taşı: ABD Ulusal Diyabet, Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü’ne (NIDDK) göre hızlı kilo kaybında karaciğer safraya daha fazla kolesterol salar. Safra kesesi de tam boşalamayabilir; bu durum safra taşı olasılığını artırabilir.
  • Diğer yan etkiler: Türkiye Beslenme Rehberi bu diyetlerin yan etkileri arasında baş ağrısı, yorgunluk ve kalp ritmi bozukluğunu sayar. Tansiyon düşüklüğü, kabızlık, adet düzensizliği ve saç dökülmesi de bu listededir.
  • Kiloların geri gelmesi: Rehbere göre hızlı verilen kilolar kısa sürede hızla geri kazanılır. NIDDK, kilo verip yeniden almanın da safra taşı olasılığını artırabileceğini belirtir.

Hızlı Kilo Kaybı ve Saç Dökülmesi

AAD, yaklaşık 9 kilo (20 pound) ya da daha fazla kilo vermeyi, saçın normalden fazla döküldüğü telojen dökülmenin sık görüldüğü durumlar arasında sayar. Bu dökülme çoğunlukla olaydan birkaç ay sonra fark edilir. Vücut dengeye döndükçe dökülme durur ve saç genellikle 6-9 ay içinde eski dolgunluğuna döner.

Diyetten birkaç ay sonra başlayan dökülmenin diğer nedenlerini geçici saç dökülmesi yazımızda anlattık. Aynı dönemde yoğun stres de yaşadıysanız stres ve telojen dökülme yazımız yol gösterebilir. AAD, bu geçici dökülmeyi saçın uzamasının durduğu saç kaybından ayırır. Saç ekimi düşünüyorsanız, dökülmenin geçici olup olmadığının değerlendirilebilmesi için son aylardaki kilo kaybınızı ön görüşmede söyleyin.

Çok Düşük Kalorili Diyet ve Obezite Cerrahisinde Hekim Desteği

Çok düşük kalorili diyetler ve obezite cerrahisi hızlı kilo kaybına yol açabilir. NIDDK’ye göre bu yöntemlere başlamadan önce safra taşı riskini azaltmak için hekimle konuşulmalıdır. Başlangıçta fazla kilonun çok olması ve çok hızlı kilo kaybı, bu yöntemlerden sonra safra taşı sorununu daha olası kılan etkenlerdendir.

Türkiye Beslenme Rehberi, beden kitle indeksi 30’un üzerinde olan kişilerin hekime ve diyetisyene başvurmasını önerir. Rehber, verilen kilonun korunması için beslenme tedavisi, egzersiz ve davranış tedavisinden oluşan bir program önerir.

Sık Karıştırılanlar: Kür, Çay, Sauna ve Şok Diyetler

Arama sonuçlarında “1 ayda 10 kilo verdiren” kürler ve listeler sık görülür. Türkiye Beslenme Rehberi 2022 bu yöntemlerin çoğunu sürdürülebilir olmayan diyetler arasında sayar.

Yöntem Türkiye Beslenme Rehberi 2022 ne diyor?
İdrar söktürücü ilaç, ot, çay ve sauna Gerçek kilo kaybı yerine yalnız su kaybına yol açar
Çok düşük enerjili şok diyetler Hızlı kilo kaybı sağlar; kas kaybı, yan etkiler ve hızlı geri alma görülür
Tek tip besine dayalı diyetler Sağlık için risk oluşturabilecek diyetler arasındadır
Öğün yerine geçen toz, sıvı ve barlar Doğru beslenme tedavisinin hedeflerini sağlamaz
Aralıklı açlık Çalışmaların çoğuna göre sürekli kalori kısıtlamasından üstün değildir

Gazete ve dergilerdeki kişiye özel olmayan listeler ve yüksek proteinli diyetler de rehberin aynı listesinde yer alır. Rehber, proteinli besinlerin tokluk sağladığını belirtir. Ancak enerjinin yaklaşık dörtte birini proteinden alan diyetlerin uzun dönem güvenliği ve etkinliği üzerine çalışma bulunmadığını ekler. Karaciğer ve böbrek sorunlarını da bu diyetlerin olası riskleri arasında sayar.

Şok diyetler yerine dengeli öğün oluşturmak için balık, bulgur ve sebze tabağı
Sık Karıştırılanlar: Kür, Çay, Sauna ve Şok Diyetler

10 Kilo için Gerçekçi Bir Plan

NIDDK’nin aktardığı uzman önerisine göre fazla kilolu ya da obez kişiler işe 6 ayda başlangıç kilosunun yüzde 5-10’unu vererek başlamalıdır. NIDDK, yavaş kilo vermenin safra taşı olasılığını azaltabileceğini de belirtir. Bu başlangıç hedefi, kilonuza göre şöyle hesaplanır:

Başlangıç kilosu 6 ayda yüzde 5 6 ayda yüzde 10
80 kilo 4 kilo 8 kilo
100 kilo 5 kilo 10 kilo
120 kilo 6 kilo 12 kilo

Bu ölçüye göre 10 kilo, 100 kilodan başlayan biri için 6 aylık başlangıç hedefinin üst ucudur. Türkiye Beslenme Rehberi, NHS ve NIDDK’nin önerileri şöyle özetlenebilir:

  • Şekerli içecekler, hazır meyve suları ve alkollü içecekler yerine su için.
  • Ana öğünleri atlamayın. NHS, öğün atlayınca acıkıp daha çok atıştırabileceğinizi belirtir.
  • Sebze, meyve, kurubaklagil ve tam tahılı artırın; yağı ve şekeri yüksek besinleri sınırlayın.
  • Haftada en az 150 dakika orta şiddette hareket edin; Dünya Sağlık Örgütü de bu süreyi önerir.
  • Haftada en az 2 gün ağırlık kaldırma ya da şınav gibi kas güçlendiren egzersiz yapın; NIDDK yetişkinlere bunu önerir.
  • Diyetlerle ani kilo vermeye çalışmayın; NHS bunu yapılmaması gerekenler arasında sayar.
Kilo verme hedefi için diyetisyenle kişisel beslenme planı hazırlanması
10 Kilo için Gerçekçi Bir Plan

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

  • Diyet ya da egzersizinizi değiştirmeden kilo veriyorsanız: NHS bunun stres ya da ciddi bir hastalık belirtisi olabileceğini, aile hekimine görünmek gerektiğini belirtir. Türkiye Beslenme Rehberi de ani ve istenmeyen kilo kaybında hekime başvurulmasını önerir.
  • Beden kitle indeksiniz 30’un üzerindeyse: Türkiye Beslenme Rehberi hekime ve diyetisyene başvurmanızı önerir.
  • Karnın sağ üst kısmında ağrı olursa: NIDDK’ye göre safra kesesi krizi genellikle bu bölgede ağrıya yol açar. Ağrı saatlerce sürerse ya da bulantı-kusma, ateş, titreme, ciltte veya göz akında sararma, çay renginde idrar eşlik ederse hemen hekime başvurulmalıdır.
  • Çok düşük kalorili diyetteyken kalp ritminizde düzensizlik ya da tansiyon düşüklüğü fark ederseniz: Rehberin 2022 baskısı bunları bu diyetlerin yan etkileri arasında sayar.
  • Hamileyseniz: Türkiye Beslenme Rehberi gebelikte zayıflama diyeti önermez.

1 ayda 10 kilo tartıda görülebilir, ancak sağlıklı hızın çok üzerindedir ve ilk düşüşün bir bölümü sudur. Haftada 0,5-1 kiloluk bir hızla 10 kilo yaklaşık 10-20 haftada verilir; andığımız çalışmada yavaş kilo verenlerde yağsız kütle kaybı daha azdı. Kilo kaybından sonra başlayan saç dökülmenizi değerlendirmek isterseniz randevu sayfamızdan ekibimize ulaşabilirsiniz.

Hemen Uzman Tavsiyesi Alın

    Aklınızda sorular mı var? Bize ulaşın!

      Sık Sorulan Sorular

      Türkiye Beslenme Rehberi ve NHS’nin önerdiği haftada 0,5-1 kiloluk hızla 10 kilo yaklaşık 10-20 haftada, yani 2,5-5 ayda verilir. İnternette görülen “8-12 hafta” hesabının alt ucu, yani 8 hafta, haftada 1 kilonun üzerinde bir hız gerektirir. Kilo kaybı zamanla yavaşladığı için süre uzayabilir.

      Önerilen üst sınırla, yani haftada 1 kiloyla, ayda yaklaşık 4 kilo verilir. Çok düşük kalorili diyetlerde ya da obezite cerrahisinden sonra kayıp daha hızlı olabilir. NIDDK’ye göre bu hız safra taşı olasılığını artırabilir.

      Üç ayda 10 kilo haftada yaklaşık 0,8 kiloya denk gelir; bu, Türkiye Beslenme Rehberi ve NHS’nin önerdiği 0,5-1 kilo aralığındadır. İlk haftalardaki düşüşün bir bölümünün su olduğunu ve hızın zamanla yavaşlayabileceğini hesaba katın.

      Türkiye Beslenme Rehberi’nin önerdiği en yüksek hız haftada 1 kilodur; bu hızla 10 kilo yaklaşık 10 hafta sürer. Şok diyetler tartıyı daha çabuk düşürse de rehbere göre bu diyetlerle verilen kilolar hızla geri gelir. Kiloyu korumanın yolu, rehberin önerdiği beslenme, hareket ve davranış değişikliğinin birlikte uygulanmasıdır.

      Andığımız kaynaklarda 7 günlük su diyeti ya da kürler için bir kilo rakamı yoktur. Türkiye Beslenme Rehberi 2022, idrar söktürücü ilaç, ot, çay ve saunaların gerçek kilo kaybı yerine yalnız su kaybına yol açtığını belirtir. Kreitzman ve arkadaşları da glikojenle birlikte kaybedilen suyun, yeniden bol karbonhidrat alındığında hızla geri gelebildiğine dikkat çeker.

      Andığımız kaynaklar spor yapmadan kaç kilo verilebileceğine dair bir rakam vermez; hareketi beslenmeyle birlikte önerir. Türkiye Beslenme Rehberi’ne göre kilo yönetimi, enerji alımının dengelenmesi ve hareketin artırılmasıyla mümkündür. NIDDK’ye göre düzenli hareket, kilo verirken safra taşı olasılığını da azaltabilir.

      Türkiye Beslenme Rehberi’ne göre çalışmaların çoğu aralıklı açlıkla ve sürekli kalori kısıtlamasıyla verilen kiloların birbirine üstün olmadığını bildirir. Rehber, bu diyetlerin çocuklar, gebeler ve ağır fiziksel iş yapanlar için sakıncalı olduğunu da belirtir.

      Diğer Blog Yazılarımıza Göz Atın

      ESTEWORLD

      35 ÜLKEDE ULUSLARARASI VARLIK

      Esteworld Sağlık Grubu olarak, 1994 yılından bu yana sağlık ve estetik alanlarında edindiğimiz deneyimle, kalite ve hasta güvenliğini esas alan hizmet anlayışımız doğrultusunda faaliyetlerimizi sürdürüyoruz.

      1994’ten beri Kalite • Güven • Tecrübe

      Saç Ekim Operasyonu
      0 +
      Plastik Cerrahi Operasyonu
      0 +
      Diş Tedavisi ve Estetiği
      0 +
      ESTEWORLD
      ESTEWORLD
      Esteworld'e Hoş Geldiniz. Nasıl yardımcı olabiliriz?